Bach, Gershwin en Radiohead: Van Raat neemt De Rank mee op een muzikale tijdreis
Op zaterdagavond 7 maart 2026 had pianist Ralph van Raat (1978) carte blanche bij Concertpodium Soest en hij liet meteen zien waarom zijn naam in muziekkringen geen onbekende is. Voor het Soester publiek stelde hij een programma samen dat zijn brede repertoire en liefde voor klassiek crossover-muziek perfect weerspiegelde. Het programma omvatte werken die meer dan 300 jaar oud zijn, maar ook stukken van minder dan 50 jaar geleden, waardoor de avond voelde als een meeslepende muzikale tijdreis.
Vanaf het moment dat Van Raat achter de speciaal gehuurde vleugel plaatsnam, klonk het geluid bombastisch door de Rank. Versterking was overbodig; elke toets, elk akkoord, vulde de zaal met een rijke, krachtige klank. Af en toe stond hij op van zijn kruk, liet zijn handen stevig over de toetsen bewegen en bracht het publiek in vervoering met zijn virtuositeit en fysieke expressie.
Tussen de stukken door gaf Van Raat boeiende toelichtingen. Zo vertelde hij over de Chaconne van Bach, een werk dat oorspronkelijk voor vioolsolo geschreven is maar volgens Van Raat bijna vanzelf omgezet kan worden naar orgel of piano. Hij liet horen hoe de herhalende motieven en de monumentale opbouw van het stuk op de piano bijna orgelachtig klonken, tot groot plezier van het publiek. Even later volgden werken van Chick Corea, die zijn Piano Sonatas 2 en 5 “for J.S. Bach” schreef. Van Raat legde uit hoe Corea een dialoog met Bach aangaat: barokke structuren en contrapunt worden gecombineerd met jazzritmes en harmonische kleur, waardoor klassieke diepgang en moderne energie samensmelten.
Ook Rachmaninoffs Études-Tableaux (Op. 33 nr. 7 en Op. 39 nr. 2) stonden op het programma. Hier liet Van Raat de dramatiek, lyriek en virtuositeit van de Russische componist volledig tot hun recht komen. De dynamiek en rijkdom van de klank bracht het publiek telkens opnieuw in vervoering. Popmuziek kwam ook aan bod met Radiohead’s Exit Music (For a Film), herschreven voor piano-solo. Van Raat vertelde over de oorsprong van het stuk: geschreven door Thom Yorke voor een filmadaptatie uit 1996 van Romeo en Julia. De pianoversie combineerde de popachtergrond met klassieke diepgang, en Van Raat bracht zowel de subtiliteit als de spanning van het stuk overtuigend over.
Het concert werd groots afgesloten met Rhapsody in Blue van George Gershwin. Van Raat vertelde dat het stuk in 1924 haastig moest worden voltooid, zodat sommige solopassages tijdens de eerste uitvoering geïmproviseerd werden. De combinatie van jazz, blues en klassieke elementen, met het iconische openingsglissando en de herkenbare thema’s, bracht de energie van New York rechtstreeks naar De Rank. Van Raat liet in elke passage de virtuositeit, spontaniteit en structuur van Gershwins meesterwerk volledig horen.
Na het reguliere programma verraste de pianovirtuoos het publiek nog eens extra met een toegift: een deel van het Köln Concerto (1975) van Keith Jarrett. Dit werk is oorspronkelijk jazzmuziek die niet op bladmuziek staat. Drie toegewijde Jarrett-fanaten hebben de originele opname minutieus bestudeerd en op notenschrift gezet, zodat het nu uitgevoerd kan worden. Van Raat speelde een selectie uit deze transcriptie, waarbij hij de improvisatorische energie en ritmische subtiliteiten van Jarrett wist te vangen op de piano. Het leverde een sprankelende afsluiting van een avond vol klassiek, crossover en jazz op, en zorgde voor een staande ovatie van het publiek.
