Zweedse volksmuziek zorgt voor vrolijke avond in De Rank

De thuisblijvers hadden zaterdagavond 26 september ongelijk. Dat was misschien wel de belangrijkste conclusie na het concert Back to the Roots – Music on the Move in De Rank. Helaas was de zaal niet al te druk bezet, maar de bezoekers die er wel waren, kregen een bijzondere en vooral vrolijke muzikale avond voorgeschoteld.

Het concert werd verzorgd door fagottist Thomas Dulfer en saxofoniste Deborah Witteveen, beiden onder meer winnaars van het Prinses Christina Concours, samen met de cellist Rogier Hornman en de Zweedse nyckelharpist Torbjörn Näsbom. Vier virtuozen die zich duidelijk niet tot één muziekstijl wilden beperken.

Dat bleek al bij het eerste nummer, God afton alla ni. Een Zweeds welkomstlied. De aanwezigen keken elkaar even aan. Welke melodie is dit ook alweer? Langzaam drong het door: het was de melodie die we allemaal kennen als het Wilhelmus. Alleen klonk die in De Rank een stuk vrolijker dan de versie die normaal gesproken tijdens een voetbalwedstrijd uit de luidsprekers klinkt.

Daarmee was meteen de toon gezet. Zweedse traditional, Nederlandse volksmuziek en nieuwere composities wisselden elkaar af. De vier musici wisten de traditionele muziek een heel eigen geluid mee te geven. Soms zo uitbundig dat er op het podium bijna een kakofonie van klanken ontstond. Maar juist die speelsheid maakte het concert aantrekkelijk.

De Zweedse volksmuziek heeft iets bijzonders. De melodieën klinken vertrouwd en tegelijkertijd onbekend. Er zit iets in van de Keltische muziek, met ritmes en klanken die uitnodigen om mee te bewegen. En dat was precies wat de musici met hun optreden wilden bereiken: geen concert waarbij het publiek alleen maar stil hoeft te zitten, maar muziek die mensen in beweging brengt en verbindt.

Tijdens de pauze was er bovendien alle gelegenheid om een van de opvallendste instrumenten van de avond van dichtbij te bekijken. Torbjörn Näsbom speelde op een nyckelharpa, een traditioneel Zweeds snaarinstrument met toetsen. Het bijzondere instrument trok zichtbaar de aandacht. Näsbom nam uitgebreid de tijd om uit te leggen hoe het werkt en hoe de karakteristieke klanken worden voortgebracht.

Na de pauze kwam een van de meest herkenbare melodieën van de avond. Laat me, de klassieker van Ramses Shaffy. Thomas Dulfer had het publiek vooraf al aangespoord om vooral mee te zingen. Dat hoefde hij eigenlijk maar één keer te zeggen. Al snel klonk de Rank meerstemmig mee met de bekende tekst van Shaffy. Een mooi moment waarop de afstand tussen podium en zaal even helemaal verdween. Natuurlijk was ook het geluid van Cornelis Vreeswijk te horen. In Nederland had hij twee grote hits en in Zweden werd hij een 'icoon' van de popcultuur en muziekgeschiedenis. 

Ook de andere Nederlandse en Zweedse melodieën werden enthousiast ontvangen. De muziek bleef voortdurend verrassen: soms ingetogen, dan weer uitbundig en energiek. De vier musici lieten horen dat traditionele muziek helemaal niet stoffig of gedateerd hoeft te klinken. Met hun eigen arrangementen gaven ze de oude melodieën een nieuw leven.

Back to the Roots – Music on the Move was daarmee een concert vol muzikale ontdekkingen. Jammer dat de zaal niet voller zat, want de bezoekers die wel waren gekomen, kregen waar voor hun avond. Met vrolijke muziek, bijzondere instrumenten, onverwachte herkenning en vooral veel plezier op het podium werd De Rank zaterdagavond even een klein stukje Zweden.